Nieuw onderzoek toont aan dat de ijskap van Antarctica zijn stabiliteit verliest

Al meer dan 30 jaar houden satellieten Antarctica stilletjes in de gaten. Op basis van de gegevens die in al die jaren verzameld zijn, heeft een team van onderzoekers, voornamelijk van de Universiteit van Californië, een studie uitgevoerd en hun bevindingen gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

De studie toont aan dat sommige gebieden van de aardlijnen van Antarctica dramatisch zijn teruggetrokken. Aardlijnen zijn de punten waar ijs niet langer op het land rust, maar op de oceaan begint te drijven. In delen van West-Antarctica langs de Amundsen Zee heeft het ijs zich sinds de jaren 1990 maar liefst 42 kilometer teruggetrokken. In totaal heeft het continent tussen 1996 en 2025 ongeveer 12.800 vierkante kilometer ijs aan de grond verloren - bijna de helft van de grootte van België.

Wetenschappers zeggen dat warmer oceaanwater een grote rol speelt in deze ontwikkeling. Een stroming die bekend staat als Circumpolar Deep Water stroomt onder de drijvende ijsplaten door en smelt ze van onderaf. Als het ijs dunner wordt, verliest het zijn grip op het vast gesteente. Als dat gebeurt, verschuift de aardlijn landinwaarts - een teken dat de ijskap verzwakt.

Uit het onderzoek blijkt echter ook dat meer dan 77% van de kustlijn van Antarctica stabiel is gebleven. Maar de terugtrekkende aardlijnen kunnen het ijsverlies versnellen en bijdragen aan de stijging van de zeespiegel als de terugtrekking doorgaat.

Om deze veranderingen, die in dit onderzoek zijn waargenomen, te volgen, hebben de onderzoekers veel gebruik gemaakt van gegevens van de Copernicus Sentinel-1 missie, die door de ESA wordt beheerd. Deze satellieten gebruiken radar die door wolken en duisternis heen kan kijken. Hierdoor zijn ze ideaal om poolgebieden het hele jaar door in de gaten te houden.