ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot: wat de gratis versies je kosten

De vier grote AI-assistenten zijn allemaal gratis te gebruiken, en ze zijn stuk voor stuk goed genoeg voor alledaagse vragen. Toch vraagt elk ervan iets terug. Afhankelijk van de aanbieder gaat het om advertenties, je chats als trainingsmateriaal of een kleiner model dan abonnees krijgen. Onze gids voor AI-abonnementen behandelt de betaalde abonnementen en voor wie ze de moeite waard zijn. Dit artikel gaat over de gratis abonnementen en de instellingen die daarbij standaard zijn ingeschakeld. Alles hieronder is gebaseerd op de Duitse prijs- en helppagina's van de aanbieders en op controles in onze eigen accounts begin oktober 2026. De prijzen zijn dus de Duitse prijzen.

ChatGPT: advertenties en training staan standaard aan

Volgens de prijspagina van OpenAI omvat ChatGPT Free onbeperkt tekstgesprekken met GPT-5.6 Luna, plus een beperkt aantal uploads, afbeeldingen, spraakgesprekken, deep research en geheugen. Het nieuwere GPT-6 Luna is voor gratis gebruikers tot nu toe alleen beschikbaar in de desktopapp. Het contextvenster bevat 27.000 tokens, de helft van wat Go en Plus bieden; volgens OpenAI komt dat neer op ongeveer 12 pagina's tekst. Een lang contract of een werkstuk past er niet in één keer in. Meer ruimte kost €8 per maand voor Go of €23 voor Plus.

Het eerste nadeel zijn advertenties. Sinds eind augustus toont ChatGPT advertenties in Duitsland bij de abonnementen Free en Go. Voorlopig zijn die niet gepersonaliseerd in de Europese Economische Ruimte of Zwitserland, en OpenAI zegt geen advertenties te tonen aan accounts die worden herkend als accounts van personen jonger dan 18 jaar. Er is een optie zonder advertenties bij het gratis abonnement. Je vindt die onder Instellingen en Advertentiebeheer. Met ‘Berichtlimieten verlagen’ worden de advertenties verwijderd. Het nadeel is dat je minder berichten kunt versturen en geen toegang hebt tot tools zoals het genereren van afbeeldingen of deep research.

Je chats worden standaard ook gebruikt voor training. De schakelaar ‘Het model voor iedereen verbeteren’ staat onder Instellingen en Gegevensbeheer. In een gratis Duits account dat we eind september controleerden, stond die ingeschakeld. Het nieuwe privacycentrum veranderde daar niets aan. Als je de schakelaar liever ongemoeid laat, kun je voor afzonderlijke vragen een tijdelijk gesprek gebruiken. OpenAI zegt dat tijdelijke gesprekken niet voor training worden gebruikt. Om veiligheidsredenen bewaart het bedrijf er nog wel maximaal 30 dagen een kopie van.

Gemini: een sterk gratis model, lange gegevensbewaring

Google heeft het meest genereuze gratis abonnement. Op de Duitse abonnementspagina staan Gemini 3.6 Flash, beperkte toegang tot 3.1 Pro, Deep Research, beeldgeneratie, Gemini Live, Canvas en Gems. Google AI Plus kost €4,99 per maand en verdubbelt vooral de limieten, terwijl AI Pro €21,99 kost. In Googles Privacy Hub staat dat Gemini-chats niet worden gebruikt om je advertenties te tonen.

Bij Google is de afweging dat je gegevens worden bewaard. Activiteitsgeschiedenis bewaren staat standaard aan voor gebruikers van 18 jaar en ouder. Menselijke beoordelaars lezen sommige chats, onder wie beoordelaars van externe dienstverleners. Beoordeelde chats worden maximaal drie jaar bewaard, zelfs als je je activiteit verwijdert. Google vraagt gebruikers zelf om geen vertrouwelijke informatie in te voeren. Als Activiteitsgeschiedenis bewaren uitstaat, bewaart Google nieuwe chats nog steeds 72 uur in je account, net als tijdelijke chats. Voor een enkele gevoelige vraag volstaat een tijdelijke chat, zonder Activiteitsgeschiedenis bewaren helemaal uit te zetten. Voordat je deze functie uitzet, is het goed om te weten dat Gems in november worden omgezet in skills en dat skills Activiteitsgeschiedenis bewaren vereisen.

Claude: een nieuw model en een trainingsschakelaar om te controleren

Anthropic heeft het gratis abonnement zojuist uitgebreid. Sinds 28 september hebben gratis gebruikers toegang tot Claude Sonnet 5.5, naast Haiku 4.5. Het topmodel, Opus 5.5, blijft beschikbaar voor betalende klanten. Volgens de prijzenpagina maken ook geheugen tussen gesprekken, artifacts en verbonden apps deel uit van het gratis abonnement. Pro kost €18 per maand, of €15 per maand bij jaarlijkse facturering.

Of je chats worden gebruikt om modellen te trainen, hangt af van de schakelaar ‘Help improve our AI models’ onder Instellingen en privacy. Op de helppagina’s van Anthropic staat niet wat de standaardinstelling is, dus het is verstandig je eigen instellingen te controleren. Zodra de schakelaar uitstaat, gebruikt Anthropic nieuwe chats niet meer voor training. Alles wat al is gebruikt in afgeronde of lopende trainingsrondes, blijft daarin. Chats die door een veiligheidsfilter zijn gemarkeerd, kunnen nog steeds worden gebruikt voor Anthropic’s eigen detectie van misbruik.

Copilot: minder functies, advertenties op basis van je chatgeschiedenis

Microsoft heeft het gratis Copilot-aanbod ingeperkt in plaats van uitgebreid. Deep Research verdween op 18 augustus uit de consumentenapp, en voor de opvolger is een abonnement vereist. Volgens de privacy-FAQ van Microsoft worden gesprekken standaard 18 maanden bewaard. Je kunt het trainen van modellen op elk moment uitschakelen, net als personalisatie op basis van geheugen. Advertenties zijn het grotere probleem. Op de privacy-pagina van Microsoft staat dat gepersonaliseerde advertenties in Copilot gebruik kunnen maken van je chatgeschiedenis en opgeslagen herinneringen. Je kunt dat uitschakelen in Copilot via Instellingen, Personalisatie en 'Advertentiepersonalisatie toestaan'. Het Microsoft-privacydashboard heeft een aparte schakelaar die in één keer geldt voor alle Microsoft-services. Gebruikers jonger dan 18 krijgen nooit gepersonaliseerde advertenties in Copilot.

Vijf minuten in de instellingen

Alle vier de gratis abonnementen zijn prima voor af en toe een vraag. Voordat je vragen over gezondheid, contracten of bedrijfsgegevens invoert, is het de moeite waard om vijf minuten in de instellingen te besteden. ChatGPT en Gemini hebben de opties voor gegevensverzameling standaard ingeschakeld. De advertenties van Copilot kunnen gebruikmaken van je chatgeschiedenis, en bij Claude moet je de schakelaar zelf opzoeken. Bij Gemini heeft het uitschakelen van Keep Activity een prijs, omdat functies ervan afhankelijk zijn. Als je al meer dan één assistent gebruikt, kun je gevoelige vragen stellen aan de assistent waarbij training is uitgeschakeld en de andere gebruiken voor alledaagse taken.