Koptelefoons tegen de wegwerpcultuur - Fairbuds XL (Gen. 2)-review

De Fairbuds XL kunnen rechtstreeks bij Fairphone worden gekocht, maar zijn ook verkrijgbaar op Amazon.

Visueel blijven de Fairbuds XL van de tweede generatie trouw aan de vormentaal van hun voorganger, maar dankzij de vernieuwde materialen zien ze er moderner uit. Ze zijn verkrijgbaar in Forest Green en Horizon Black. Vooral de groene versie geeft de anders nogal forse over-earkoptelefoon een opvallende uitstraling. In plaats van het kunstleer van het vorige model gebruikt Fairphone nu meshstof voor de hoofdband en een zachtere piquéstof voor de oorkussens.

De bouwkwaliteit voelt stevig aan. De scharnieren en het verstelmechanisme van de hoofdband voelen solide aan, en de afzonderlijke onderdelen sluiten netjes op elkaar aan. De oorschelpen kunnen 90 graden draaien en de koptelefoon kan worden ingeklapt voor vervoer. De constructie is echter relatief fors. Met een gewicht van ongeveer 330 gram (11,6 oz) behoren de Fairbuds XL tot de zwaardere Bluetooth-koptelefoons op de markt.

De nieuwe stoffen kussens hebben een positief effect op het draagcomfort. Ze voelen zacht aan en ademen beter dan de kunstleren kussens van het vorige model. Toch verdwijnt het aanzienlijke gewicht daarmee niet. In combinatie met de relatief sterke klemkracht kunnen de Fairbuds XL tijdens langere luistersessies gaan opvallen. Daar staat tegenover dat ze stevig op het hoofd zitten en dat de verstelbare hoofdband ruim verstelbaar is.

De IP54-classificatie is een ander voordeel voor dagelijks gebruik. Dit betekent dat de Fairbuds XL beschermd zijn tegen stof en opspattend water, waaronder lichte regen. Ze zijn niet volledig waterdicht, maar een regenbui of een zweterige work-out zou geen probleem moeten zijn.

Duurzaamheid is waar de Fairbuds XL het sterkst uit de verf komen. In plaats van de hoofdtelefoon als een grotendeels gesloten geheel te ontwerpen, kiest Fairphone voor een modulaire constructie. In totaal kunnen negen onderdelen worden vervangen door reserveonderdelen: de batterij, de kabel die de luidsprekers verbindt, de oorschelpkappen, de hoofdband, de hoofdbandbekleding, de oorkussens, beide hoofdbandbases en de linker- en rechterluidsprekermodules. Zelfs de printplaat en de USB-C-module kunnen technisch gezien worden gerepareerd, al is het vervangen van deze onderdelen voorbehouden aan professionals. Bijzonder handig: de batterij kan zonder gereedschap worden verwijderd.

Ook opmerkelijk is dat Fairphone deze aanpak tussen de generaties heeft gehandhaafd. Vervangingsonderdelen van de tweede generatie zijn achterwaarts compatibel met de Fairbuds XL uit 2023. Zo kunnen de nieuwe luidsprekermodules met hun vernieuwde drivers van 40 mm in de oudere hoofdtelefoon worden geplaatst. Omgekeerd kunnen gebruikers de oorkussens van PU-leer van de eerste generatie op het nieuwe model bevestigen. Dit betekent dat beschadigde onderdelen niet alleen kunnen worden vervangen, maar dat oudere Fairbuds XL ook gedeeltelijk kunnen worden geüpgraded met onderdelen van de nieuwe generatie.

Fairphone heeft ook meer werk gemaakt van de gebruikte materialen. Volgens de fabrikant is meer dan 80 procent van de gebruikte kunststoffen gerecycled, terwijl dit voor aluminium 92 procent is. De magneten bevatten 100 procent gerecyclede zeldzame aardmetalen en het soldeer bestaat voor 100 procent uit gerecycled tin. Andere materialen zijn Fairtrade-goud en eerlijk gewonnen kobalt, koper en zilver, verkregen via credits. Volgens Fairphone draait de eindassemblage op hernieuwbare energie.

Het garantiebeleid volgt dezelfde filosofie. Fairphone biedt standaard twee jaar garantie op de huidige generatie. Klanten die hun Fairbuds XL gratis bij de fabrikant registreren, krijgen er een extra jaar bij, waardoor de dekking in totaal 36 maanden bedraagt. Deze verlenging geldt voor de in 2025 geïntroduceerde versies Horizon Black en Forest Green, maar niet voor de Fairbuds XL uit 2023. Eén belangrijke uitzondering: de batterij valt niet onder de garantie van drie jaar, maar heeft een eigen garantie van één jaar.

Qua geluid klinken de Fairbuds XL eerder mager dan basrijk. Vooral de subbas mist punch en gewicht. Daardoor hebben kickdrums en elektronische baslijnen minder impact dan je van een grote over-ear-koptelefoon zou verwachten. Onze meting met roze ruis bevestigt deze indruk: het niveau daalt merkbaar in de lage frequenties, terwijl het middengebied meer naar voren komt.

Daardoor komen zang en veel instrumenten meer naar voren in de mix. Dat zorgt voor een goede verstaanbaarheid, maar afhankelijk van de opname kunnen de Fairbuds XL ook wat dun klinken. Luisteraars die op zoek zijn naar een warm, krachtig of uitgesproken basrijk geluid zullen daarom waarschijnlijk minder tevreden zijn met de afstemming.

Met een THD van slechts 0,053 procent blijft de harmonische vervorming laag. De aanzienlijk hogere THD+N-waarde van 0,76 procent is voornamelijk toe te schrijven aan de ruiscomponent van de meting.

Bij het afspelen van video blijven audio en beeld zonder merkbare problemen synchroon, en dialogen zijn goed te verstaan. Tijdens gesprekken leveren de microfoons een behoorlijke spraakkwaliteit in rustige omgevingen, maar neemt de verstaanbaarheid af naarmate het achtergrondgeluid toeneemt. ANC vermindert constant omgevingsgeluid, maar de prestaties zijn verre van toonaangevend. Vooral stemmen blijven duidelijk hoorbaar. De transparantiemodus doet zijn werk, maar klinkt wat gedempt en onnatuurlijk.

THD (Total Harmonic Distortion): Harmonische vervorming geeft de omvang aan van de componenten die ontstaan door niet-lineaire vervorming (harmonische inhoud) ten opzichte van het oorspronkelijke signaal. THD heeft alleen betrekking op de fundamentele harmonische inhoud. De vervormingsfactor wordt vaak in één adem genoemd, maar heeft betrekking op het totale signaal.

THD+N (Total Harmonic Distortion + Noise): Deze waarde is vergelijkbaar met THD, maar naast de interferentie van harmonischen wordt ook de interferentie van ruis als effectieve waarde gemeten.

Voor de meting wordt een sinusgolfsignaal met weinig harmonischen (1 kHz, > 0 dB) afgespeeld via de te testen hoofdtelefoon en opgenomen met een lineaire meetmicrofoon (meetafstand: ca. 1 cm) in een kunsthoofd.

Fairphone geeft voor de Fairbuds XL een muziekafspeeltijd op van maximaal 30 uur zonder ANC en maximaal 26 uur met ANC ingeschakeld. Dat is ruimschoots genoeg om meerdere werkdagen door te komen, hoewel de hoofdtelefoon niet tot de koplopers qua uithoudingsvermogen in zijn klasse behoort.

Opladen gebeurt via USB-C. Snelladen levert na korte tijd aan de oplader enkele extra uren afspeeltijd op.